Hayatın koşturmacası içinde hata yaptığımızda, bir sınavdan düşük aldığımızda veya beklediğimiz bir terfiyi kaçırdığımızda içimizden yükselen o sesi hiç dinlediniz mi? Çoğu zaman o ses, bir düşmandan bile daha acımasızdır: “Yine beceremedin”, “Zaten senin neyineydi”, “Herkes hallediyor, bir tek sen yapamıyorsun”.
Peki, şimdi bir an durun ve düşünün. Çok sevdiğiniz, canınızdan çok değer verdiğiniz en yakın arkadaşınız benzer bir hata yapsaydı ona da aynı şeyleri söyler miydiniz? Muhtemelen hayır. Ona sarılır, “Olur böyle şeyler, sen elinden geleni yaptın, beraber çözeriz” derdiniz. İşte tam bu noktada öz şefkat kavramı devreye giriyor. Öz şefkat, dışarıya gösterdiğimiz o nezaketi, anlayışı ve sevgiyi kendimizden esirgememektir.
Öz Şefkat Bir “Zayıflık” Değildir
Toplumumuzda kendimize iyi davranmak genellikle “kendini kayırmak” veya “tembellik” olarak algılanabiliyor. Sanki kendimizi ne kadar çok kırbaçlarsak, o kadar başarılı oluruz gibi bir yanılgı içindeyiz. Oysa bilimsel araştırmalar tam tersini söylüyor. Öz şefkat, bir polyannacılık oynamak değildir; aksine, acı çektiğimizde veya başarısız olduğumuzda bu durumu inkar etmeden kendimize destek olma becerisidir.
Kendinize şefkat gösterdiğinizde, stres seviyeniz düşer ve ayağa kalkıp tekrar denemek için gereken asıl gücü kendinizde bulursunuz. Eleştiri bizi felç ederken, şefkat iyileştirir ve harekete geçirir.
Ortak İnsanlık Hissinde Buluşmak
Öz şefkatin en önemli sütunlarından biri de ortak insanlık bilincidir. Hata yaptığımızda kendimizi dünyadaki tek “beceriksiz” kişi gibi hissederiz. Oysa acı çekmek, hata yapmak ve bazen yoldan sapmak, insan olmanın en temel kuralıdır.
Bu noktada, yaşadıklarımızı sadece kendi içimizde yaşamak bizi yalnızlaştırır. Bazen kendimize itiraf edemediğimiz o yetersizlik hislerini, kimliğimizi saklayarak bir yerlere yazmak, anonim platformlarda “ben de aynı şeyi yaşıyorum” diyen bir yabancının sesini duymak, omuzlarımızdaki o ağır yükü hafifletir. “Sadece ben değilmişim” demek, öz şefkatin kapısını aralayan en güçlü anahtarlardan biridir.
Kendinizle Barışmak İçin Küçük Bir Adım
Kendinize en yakın arkadaşınız gibi davranmaya bugünden başlayabilirsiniz. Bir dahaki sefere işler ters gittiğinde şu üç adımı denemeye ne dersiniz?
- Fark Edin: Şu an canım yanıyor, zor bir an yaşıyorum deyin.
- Kucaklayın: Mükemmel olmak zorunda değilim, hata yapmak insan olmanın bir parçasıdır.
- Nezaket Gösterin: Şu an kendimi daha iyi hissetmek için neye ihtiyacım var? (Belki bir bardak çay, belki biraz uyku, belki de sadece sessizlik…)
Unutmayın; ömür boyu kopamayacağınız tek ilişki kendinizle olan ilişkinizdir. Bu ilişkiyi bir savaş alanına çevirmek yerine, huzurlu bir sığınağa dönüştürmek sizin elinizde. Kendinize karşı biraz daha nazik olun; çünkü siz, en az başkaları kadar şefkati hak ediyorsunuz.